Next
Çorum’un binlerce yıllık tarihi, kültürü ve gastronomi mirası, İspanya’nın San Sebastian Gastronomika etkinliğinde dünya sahnesine taşındı.
Kâğıt üzerinde her şey güzel! Çorum tanıtılacak, yöresel lezzetler dünyaya anlatılacak, coğrafi işaretli İskilip dolması uluslararası arenada görücüye çıkacaktı. Peki, ortaya çıkan görüntü gerçekten İskilip dolmasını temsil ediyor muydu?
İşte tam da burada durup sormak gerekiyor: Milyonlarca lira harcanarak tanıtımı yapılan bir lezzetin kendisi doğru düzgün temsil edilemiyorsa, bu tanıtımın ne anlamı var?
İSKİLİP DOLMASI’NIN RENGİ NEDEN DEĞİŞTİ?
San Sebastian Gastronomika’da ünlü şeflere ikram edilen coğrafi işaretli İskilip dolması, servis edilen fotoğraflardaki görüntüsüyle dikkat çekti.
Bir İskilipli olarak yıllardır bildiğimiz, geleneksel tarifine ve hazırlanışına aşina olduğumuz İskilip dolmasının pirinçleri altın sarısını andıran bir renge bürünmüştü.
Oysa İskilip dolması, kendine özgü pişirme tekniğiyle, ustalığıyla ve yıllardır korunan geleneksel yapısıyla bilinen bir lezzet. Pirincin rengini bu derece değiştiren neydi?
İşin püf noktalarından biri, hazırlık aşamasında kullanılan soğanın ne kadar kavrulduğu. Soğanın gereğinden fazla kavrulması, pirincin rengini etkileyebiliyor. Fotoğraflara yansıyan görüntü de bu konuda soru işaretleri doğuruyor.
Elbette yalnızca fotoğrafa bakarak kesin hüküm vermek doğru olmaz. Ancak böylesine köklü bir lezzetin uluslararası tanıtımında, geleneksel tarifin ve sunumun ne kadar titizlikle korunduğunu sormak da en doğal hakkımız.
MİLYONLAR HARCANIYOR, PEKİ YA USTALIK?
Çorum Belediyesi, kentin gastronomi değerlerini dünyaya tanıtmak için önemli kaynaklar ayırıyor. Güzel, buna kimsenin itirazı yok. Çorum’un tanıtılması elbette desteklenmeli. Ancak tanıtım dediğiniz şey yalnızca bir ülkeye gitmek, bir etkinliğe katılmak ve tabakları fotoğraflamak değildir.
Tanıtım; temsil ettiğiniz değerin hakkını vermektir. Yüzyıllardır ustadan çırağa aktarılan bir geleneği, aslına uygun biçimde anlatmak ve sunmaktır.
Peki, İskilip dolması gibi özel bir lezzetin uluslararası tanıtımında neden en deneyimli İskilipli ustaların bilgi ve tecrübesinden yeterince yararlanılmadığı sorusu gündeme gelmiyor?
Belediyenin organizasyonunda görev alan şefin geleneksel tarife ne ölçüde hâkim olduğu, hazırlık sürecinde hangi yöntemin uygulandığı ve sunulan dolmanın geleneksel İskilip dolmasıyla ne kadar örtüştüğü açıklanmalı.
Çünkü mesele yalnızca pirincin renginden ibaret değil. Mesele, Çorum’un kültürel mirasının nasıl temsil edildiği.
İSPANYA’DA İSKİLİP DOLMASI’NI KİM ANLATTI, KİM PİŞİRDİ?
Gelelim asıl soruya…
Madem coğrafi işaretli İskilip dolmasının tanıtımı İspanya’da yapılacaktı, neden İskilip’in yıllardır bu işi yapan, tarifin inceliklerini bilen, dolmanın hakkını veren ustalarından biri bu organizasyonda ön plana çıkarılmadı?
İskilip dolması, birkaç malzemenin bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan sıradan bir yemek değil. Her aşamasının inceliği, her ayrıntısının bir karşılığı var. Soğanın kavrulmasından pirincin hazırlanmasına, pişirme tekniğinden sunumuna kadar bu işin bir geleneği bulunuyor.
Böylesine önemli bir gastronomi etkinliğinde, yerel ustaların deneyimini merkeze almak yerine yalnızca organizasyonun kendisine odaklanmak, tanıtımın amacını tartışmalı hâle getirmez mi?
İspanya’daki şefler İskilip dolmasını daha önce tatmamış olabilir. Peki, bu durum bizim kendi değerimizi bildiğimiz gibi sunma sorumluluğumuzu ortadan kaldırır mı?
Elbette hayır!
COĞRAFİ İŞARET SADECE BİR ETİKET DEĞİLDİR
Coğrafi işaret, bir ürünün adıyla, kökeniyle ve belirli özellikleriyle kurduğu bağı korumak açısından büyük önem taşıyor. Dolayısıyla coğrafi işaretli bir ürünü uluslararası platformda tanıtıyorsanız, yalnızca adını söylemeniz yetmez. O ürünün geleneksel kimliğine de sahip çıkmanız gerekir.
Çorum’un değerlerini tanıtmak adına yola çıkıp bu değerlerin nasıl temsil edildiği konusunda soru işaretleri oluşturmak, yapılan harcamaların karşılığını da tartışmaya açar.
Belediyenin burada yapması gereken, eleştirileri görmezden gelmek değil; kullanılan tarif, hazırlık süreci ve tercih edilen yöntem hakkında kamuoyunu bilgilendirmektir.
SON SÖZ: İSKİLİP DOLMASI USTASINI BEKLİYOR!
Buradan kalkıp Çorum Belediyesi’ne İskilip dolmasının tarifini adım adım anlatacak değiliz. Bu işin ustaları var, yıllardır bu geleneği yaşatan insanlar var. Onların emeğine ve bilgisine saygı duymak gerekiyor.
Ancak bir önerimiz var: Bir dahaki sefere İskilip dolmasını dünyanın karşısına çıkaracaksanız, önce İskilip’in gerçek ustalarını yanınıza alın. Bu kentin gastronomi mirasını, o mirası yıllardır yaşatan insanlarla temsil edin.
Çünkü milyonlar harcayıp dünyanın öbür ucuna gitmek tek başına başarı değildir. Başarı, oraya götürdüğünüz değeri aslına uygun biçimde anlatabilmektir.
İskilip dolması, Çorum’un dünyaya açılan lezzet kapılarından biri olabilir. Ama o kapıyı açarken geleneğin anahtarını da yanınıza almayı unutmayın!
