Yeni eğitim öğretiminin yapılacağı tüm illere gönderilen genelgede, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin bütüncül eğitim anlayışı anlayışı "Maarifin Kalbinde Oyun"un esasen saklanması, yapılacak planlama ve saklanacak hazırlanacak ilke ve esaslara uygun şekilde yürütüleceği belirtilmişti.

AA muhabirinin edindiği etkilere göre, bu yetenek Bakanlık, oyun oynama hakkı, kültürel toplumun kullanımı ve öğrenmenin temel zeminlerinden biri olarak ele alınarak bütüncül bir çerçeveyle oluşturulan "Türkiye Oyun Politikası Belgesi ve Eylem Planı" yayımlandı.

Çocukların oyun güvencesinin güvence altına alınması, oyun kültürünün yaşatılması, oyunun eğitim ve sosyal hayatın doğal bir parçası haline getirilmesi, çocukların oyun için gerekli zaman ve güvenli mekanların muhafaza edilmesi, oyun kültürünün kuşaklar arasında aktarılmasının hedeflendiği planla, bölümlerin bu alanlarının önemli olduğu ve özelliklerinin de arttırılması amaçlanıyor.

Bölünmenin üstün sınırlarının fiziksel olarak eşitliğinin sağlanması, dijital oyun deneyimlerinin dengeli ve gelişimisel açıdan uygun biçimde ele alınarak tasarlanmış planla, kurumlar arası koordinasyon, veri izleme ve değerlendirme biçiminin biçimlendirilmesi de öngörülüyor.

Bakanlıkça uygulanan belgede 6 hedef, 29 politika maddesi ve 90 eylem adımı belirlendi.

Okul öncesinden ortaöğretime kadar tüm eğitim kademeleri ile okul dışında öğrenme ortamlarını kapsayan belge, "hayat boyu oyun" anlayışı yetişkinlikleri ve ileri yaş gruplarını da kapsıyor.

Çocuklar, aileler, öğretmenler, okul paraları, yerel yönetimler, üniversiteler ve ilgili sivil toplum ilişkileri ise sürecin temel üyeleri arasında bulunuyor.

Belgede, "oyun güvencesi güvencesi almak", "oyun kültürlerini yaşatmak ve gelecek kuşaklara dağıtmak", "oyun yoluyla erdemli insan hedefe katkı sağlamak", "oyunu eğitimin aydınlatmayı sağlamak", "çocuklar için kapalı, gizli ve gizli oyun iklimi ile" ve "paydaş sorumluluklarını belirlemek" olmak üzere dijital olarak altı

Teneffüs ve doğal oyun için ürünler süre korunacak

Çocukların oyun güvenliği güvencesi kapsamında koruması kapsamında oyun için değişmek zaman ve mekan, korunması gereken bir kamusal kaynak olarak ele alınacaktır.

Teneffüs ve doğal oyun için kesintiler, süre kısaltılmaz, teneffüs, oyunun bütüncül gelişimini değiştiren bir öğrenme zamanı olarak değerlendirilecek. Çocukların okul dışındaki zamanlarında oyun, dinlenme ve serbest etkinliklere alan bırakan bir dengenin gözetilmesi sağlanacak.

Teneffüs sürelerine ilişkin mevcut uygulamalar, çocukların oyun ve dinlenme hakları gözetilerek değerlendirilecek ve ihtiyaç halinde mevzuat düzenlemesi önerileri geliştirilecek.

Etkili teneffüs tasarımına ilişkin eğitim çalışmaları için rehber hazırlanacak, ailelere çocukların okul dışı zamanlarında oyun ve serbest etkinlikler yer değişiminin önemi konusunda bilgilendirme yapılacak.

Güvenli ve uyumlu oyun alanları geliştirilecek

Okul bahçeleri ve oyun ortamlarının çocukların miktarı, tehdit dayanımları riski azaltacak şekilde düzenlenmesi ve güvenli oyun ortamlarının çalıştırılması esas olarak alınır.

Oyun kapasitesi tek bir oyun türüyle sınırlandırılmaması, farklı oyunlara imkan sunması, mümkün olduğu ölçüde doğal ögeler içermesi ve farklı yaş gruplarının oyun cevap vermesi sağlanacak.

Okul bahçeleri ve oyun alanları için çocuğun üstün yararını gözeten bir tasarım rehberi hazırlanacak. Geleneksel oyun zemin çizgilerinin yanı sıra "konuşan duvarlar" ve geçişli fiziki ortamlar gibi düzenlemeler yaygınlaştırılacak.

Okul bahçeleri ile oyun odalarında çevre dostu, yeşil ve sürdürülebilir yaşam birimlerinin dönüştürülmesine yönelik pilot uygulamalar gerçekleştirilecek.

"Oyun Yeterliliği Değerlendirme Kılavuzu" oluşturulacak

Çocukların oyun kapasitelerinin niteliği, nicelik ve erişilebilirlik açısından değerlendirilmesi amacıyla "Oyun Yeterliliği Değerlendirme Kılavuzu" hazırlanacak.

Seçilen illerde pilot olarak uygulama daha sonra ülke geneline yaygınlaştırılarak periyodik hale getirilecek.

Elde edilen sonuçların yerel yatırım ve planlama faaliyetlerinde kullanılması için kurumlar arası işbirliği geliştirilecek.

Özel sıcaklıklı ve eğitim erişimi sınırlı çocukların akranlarıyla birlikte oynayabilecekleri erişilebilir oyun sıcaklıkları ile ilgili standartlar da belirlenecek.

Okul bahçelerinde bütün çocukların oyun miktarını eşit erişimini destekleyen alan paylaşım modelleri geliştirilecek ve pilot uygulamalar yapılacaktır.

Ulusal oyun envanteri hazırlanacak

Geleneksel çocuk oyunlarının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla "Ulusal Oyun Envanteri" oluşturulacak.

İl milli eğitim müdürlüklerinin koordineunda saha parçaları yürütülecek ve depoların envanteri dijital platform üzerinden açık erişime sunulacak.

UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras kapsamında değerlendirilebilecek oyunlar tespit edilerek bunlara ilişkin başvuru dosyaları hazırlanacak ve geleneksel çocuk oyunları festivalleri ülke genelinde düzenli hale getirilecek.

Ayrıca geleneksel çocuk oyunlarının eğitim öğretim içeriklerindeki yeri, kültür yayılım açısı incelenecek, ders kitabı hazırlama kılavuzlarına oyunların kültürel figürlülük görünümüne ilişkin gösteriler eklenecek.

Çocukların ile aileleri bir araya gelerek okuldaki geleneksel oyun etkinlikleri yaygınlaştırılacak, yerel oyun alanının kayıt altına alınmasına yönelik okul projeleri desteklenecek.

Türk dünyasının ortak oyun envanterinin çalışmalarına yönelik çalışmalar başlatılacak. Bu yetenek "Türk Dünyası Çocuk Oyunları Şenliği" düzenli hale getirilerek, ülke sayısı artırılarak dünya çocuk oyunları festivalleri düzenlendi.

Okul Bahçesi Çocuklar İçin Yenileniyor
Okul Bahçesi Çocuklar İçin Yenileniyor
İçeriği Görüntüle

Değerlerin oyun yoluyla kazanılması desteklenecek

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin "erdemli insan" bakış açısına göre oyun, değerlerin yaşanarak öğrenildiği, kimlik gelişimleri ve birlikte yaşama kültürünün desteklendiği bir zemin olarak güçlendirilecek.

Bu yetenek Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ndeki değerler ile oyun envanteri eşleştirilerek "değer-oyun matrisi" hazırlanacak.

Değerlerin oyun yaşantıları içinde kazandırılmasına yönelik uygulama kılavuzu oluşturulacak, milli ve kültürel yapı güçlendirilecek ve evrensel değerler içeren oyunların eğitim ortamlarında kullanıma yönelik materyaller geliştirilecek.

Toplumsal kurallar ve kuralların oyun yoluyla deneyimlenmesi de desteklenecek. Adil oyun uygulamaları geliştirilerek eğitim ortamlarında uygulamalar, işbirliğine dayalı oyun uygulamaları okul etkinlik takvimlerine dahil edilecek.

Öğretmenlerin de oyun yeterliliklerinin geliştirilmesi amaçlanıyor

Belgede, öğrenme ortamlarındaki işleyişin ve oyun pedagojisine ilişkin yeterliklerin ve temel hedeflerin arasında yer alıyor.

Öğretim programlarında doğal oyun, rehberli oyun, eğitici oyun ve oyunlaştırılmış öğrenme ayrı ayrı tanımlanarak her biri için süre ayrılacak. "Oyunsever öğretmen" anlayışı oyun pedagojisine ilişkin mesleki gelişim programları hazırlanarak formatör öğretilecek.

Öğretmen yetiştirme lisans programlarında oyun pedagojisi, oyunlaştırılmış öğrenme ve oyunlaştırma içeriklerinin saklanması için yükseköğretim yönetimleriyle işbirliği yapılır.

Oyunun psikososyal destek sisteminin çalışması kapsamında ise kriz ve afet durumlarında kullanımla ilgili içerikler güncellenecek.

Rehber öğretmenlerine "oyun yoluyla psikososyal destek eğitimi" verilecek, duygu düzenleme ve psikolojik sağlamlığı destekleyen oyun uygulamaları okul rehberlik programlarına dahil edilecek.

Yerli ve milli dijital oyun içerikleri desteklenecek

Çocuklar için dijital esenlik, güvenlik ve mahremiyeti esas alan entegre ve saklanmış bir dijital oyun iklimi oluşturulacak. Çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun dijital oyun içerikleri için belirlenecek ve sosyal etkileşime, birlikte oynama imkanı veren eğiticisel dijital oyunlar geliştirilecek.

Geleneksel oyunlar ile Türk içeriğine ait karakter, mekan, anlatı ve değerlerden sağlanan yerli dijital oyun içeriklerinin geliştirilmesi de desteklenecektir.

Ulusal oyun envanteri dijital oyun geliştiricilerinin kullanımının açılması ve geleneksel oyunların sergileneceği dijital oyun tasarım yarışmaları düzenlenecek.

Aileler ve yerel yönetimler süreci devam edecek

Ailelerin, çocukların oyun süresi ve gelişiminde rol alması amacıyla aile eğitim programlarına oyun modülü eklenecek.

"Okul-aile" işbirliğiyle gerçekleştirilecek oyun etkinlikleri okul yıllık planlarına dahil edilecek, bölgenin özerkliğini geliştiren ebeveynlik yaklaşımına yönelik içerikler hazırlanacak.

Yerel yönetimlerle oyun kaybının planlanması ve bu alanların güvenli erişiminin sürdürülmesinde işbirliği yapılıyor. Mahalledeki endüstriyel oyun sokaklarının gerçekçi ve çocuk dostu şehir yaklaşımı kapsamında erişilebilir, güvenli ve bölümlere ayrılmış oyun içeriği desteklenecek.

Oyuna yönelik salgınlar arası eş güdüm içinde sürdürülmek amacıyla "Ulusal Oyun Koordinasyon Kurulu" kurulacak. Kurul yılda en az iki kez toplanarak, yıllık değerlendirme raporları yayımlanacak.

"Türkiye Oyun Politikası Belgesi ve Eylem Planı"nda yer alan 90 eylem adımının 25'inin kısa süreli, 53'ünün orta ayrılmış, 12'sinin ise uzun vadeli gerçek anlamda öngörülüyor.

Öte yandan okullarda planlananlar arasında "beştaş", "çember çevirme", "halat çekme", "mendil kapmaca", "ip atlama", "mangala" ve "çuval yarışı" gibi geleneksel oyunlar yer alıyor.

Muhabir: Anadolu Ajansı