Yeni düzenleme 16 Eylül 2026’da yürürlüğe girerken, işletmelere uyum için 31 Mart 2027’ye kadar süre tanındı.
KASAP VE MARKETLERDE HAZIRLANMIŞ KIYMA SATILAMAYACAK
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği”, 16 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Tebliğ; çiğ et, kıyma, kanatlı kıyma, hazırlanmış et karışımları, mekanik ayrılmış kanatlı eti ile et ürünlerinin üretimi, ambalajlanması ve piyasaya sunulmasına ilişkin kuralları düzenliyor.
Yeni düzenlemeye göre büyükbaş ve küçükbaş hayvanlardan elde edilen karkas etleri birbiriyle, farklı kanatlı türlerinden elde edilen karkas etleri ise kendi aralarında karıştırılabilecek. Bunun dışındaki farklı hayvan türlerinin karkas etleri kural olarak birbirine karıştırılamayacak. Ancak üretim teknolojisinin gerektirdiği durumlarda kanatlı eti ürünlerine büyükbaş veya küçükbaş hayvan eti ya da yağı eklenebilecek.
Mekanik ayrılmış kırmızı et ise tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretiminde kullanılamayacak.
Çiğ et ve kıymaya, ilgili mevzuattaki istisnalar dışında gıda katkı maddesi dahil dışarıdan herhangi bir gıda bileşeni veya organik ya da inorganik madde katılamayacak. Mantı, içli köfte, çiğ köfte, kadınbudu köfte, lahmacun, pide, kebap, pizza, hazır yemek ve mezelerde kullanılan et ve kıyma da tebliğdeki şartları taşımak zorunda olacak.
Perakende işletmelerde hazırlanmış et karışımı olarak yalnızca pişmemiş köfte ile Kilis tava ve kâğıt kebabı gibi yöresel ürünler büyükbaş ve küçükbaş hayvan etlerinden günlük olarak hazırlanıp satılabilecek.
Kıyma, kanatlı kıyma, köfte ve yöresel ürünler dışındaki hazırlanmış kırmızı et karışımları ile hazırlanmış kanatlı eti karışımları ise yalnızca tüketicinin talebi üzerine anında hazırlanabilecek.
DÖNERDE “YAPRAK”, “KIYMA” VE “YAPRAK-KIYMA” DÖNEMİ
Yeni düzenlemeyle köfte ve burger gibi hazırlanmış kırmızı et karışımlarında toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Yağ oranı yüzde 25’i, tuz oranı ise yüzde 2’yi geçemeyecek.
Süt ve yumurtadan elde edilen proteinler dışındaki protein tozu ve benzeri azot kaynakları ile nişasta, soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak. Baharat, ekmek ve galeta unu gibi bileşenlerden gelen nişasta ve bitkisel protein toplamı yüzde 5’i aşamayacak.
Döner ise “yaprak döner”, “kıyma döner” ve “yaprak-kıyma döner” olarak sınıflandırılacak. Yaprak döner yalnızca yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı etten üretilecek. Kıyma dönerde en fazla yüzde 90 kıyma, en az yüzde 10 yaprak et kullanılabilecek. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olacak.
Dönerde yağ oranı en fazla yüzde 25, tuz oranı en fazla yüzde 2 olacak. Fıstık ve peynir gibi girdiler döner üretiminde kullanılamayacak. Yaprak dönerde diyet lifi de yasak olacak. Dönerin toplam et proteini oranı ise en az yüzde 12 olacak.
Perakende satış noktasında çiğ dönerin raf ömrü, pişirme işleminin başladığı andan itibaren en fazla 12 saat olacak.
Kanatlı eti döneri de “yaprak” ve “yaprak-kıyma” olarak ikiye ayrılacak. Yaprak-kıyma kanatlı dönerinde en az yüzde 60 yaprak kanatlı eti, en fazla yüzde 40 kanatlı kıyması bulunacak. Kanatlı dönerde yağ oranı yüzde 15’i, tuz oranı yüzde 2’yi geçemeyecek ve toplam et proteini en az yüzde 14 olacak.
Çiğ kanatlı dönerinin perakende satış noktasındaki raf ömrü de pişirme başladıktan sonra en fazla 12 saat olacak.
ETİKETLERDE “%100” İFADELERİ KULLANILAMAYACAK
Sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk, pastırma, kavurma, jambon ve emülsifiye et ürünleri için de yeni kriterler getirildi.
Sucukta toplam et proteini en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta en az yüzde 13 olacak. Pastırmada çemen hariç nem oranı yüzde 50’yi, çemen miktarı yüzde 10’u geçemeyecek. Kavurma ve kıyma kavurmada nem oranı en fazla yüzde 45, tuz oranı yüzde 3, yağ oranı ise yüzde 30 olabilecek.
Sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk ve pastırmada protein tozu gibi azot kaynakları, nişasta ve nişasta içeren maddeler ile soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak. Baharattan kaynaklanan nişasta ve bitkisel protein miktarı toplamı ise yüzde 1’i geçemeyecek.
Sucuk, pastırma, kıyma kavurma, kavurma, döner ve kanatlı eti dönerinde tütsüleme yapılamayacak. Kavurma ve kıyma kavurmaya ise hiçbir gıda katkı maddesi katılamayacak.
Yeni düzenlemede etiketlere ilişkin de dikkat çeken kurallar getirildi. Ürün adı hayvanın tür adıyla birlikte yazılacak. Kıyma etiketlerinde yağ oranı ile kolajen bağ doku proteini/et proteini oranına ilişkin üst sınırlar temel görüş alanında gösterilecek.
Ürün etiketlerinde marka dahil olmak üzere “%100”, “%100 Dana eti” veya “%100 Göğüs eti” gibi ifade ve logolar kullanılamayacak.
Çiğ kanatlı eti, kanatlı kıyma ve hazırlanmış kanatlı eti karışımlarında ise “Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır” ifadesi yer alacak.
Dondurulmuş olarak satılan çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımları ve mekanik ayrılmış kanatlı etlerinin etiketlerinde de “Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz” uyarısı bulunacak.
Yeni tebliğle 2019 yılında yayımlanan düzenleme yürürlükten kaldırılırken, daha önce faaliyette bulunan gıda işletmelerine yeni düzenlemeye uyum sağlamaları için 31 Mart 2027’ye kadar süre tanındı. İşletmeler bu tarihe kadar eski tebliğ hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek. 31 Mart 2027’den önce piyasaya sunulan ürünler ise raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalabilecek.