Sıfır telefon fiyatlarının yükselmesiyle birlikte ikinci el ve yenilenmiş cihazlara yönelen tüketicilere uzmanlardan önemli güvenlik uyarısı geldi. Dışarıdan temiz ve sorunsuz görünen cihazların, silinmemiş kişisel verilerin yanı sıra gizli casus yazılımlar ve banka hesaplarını hedef alan ciddi finansal riskler barındırabileceği belirtildi.
SADECE FİZİKSEL DEĞİL, DİJİTAL TEMİZLİK DE ŞART
İkinci el akıllı telefon pazarında son dönemde hareketlilik yaşanırken, tüketiciler artan sıfır cihaz maliyetleri nedeniyle daha ekonomik olan ikinci el veya yenilenmiş ürünlere yöneliyor. Ancak uzmanlar, kozmetik açıdan yıpranmamış ve sorunsuz çalışan cihazların dahi güvenlik riski taşıyabileceğine dikkat çekiyor.
Uluslararası basına yansıyan araştırmalar ve veri güvenliği şirketlerinin raporlarına göre, el değiştiren her üç ikinci el telefondan birinde eski sahibine ait veriler kalıyor. Cihazda unutulan kişisel evrak ve fotoğrafların yanı sıra, resmi uygulama mağazalarının dışından yüklenmiş yazılımlar da hem alıcı hem de satıcı açısından finansal ve kişisel veri ihlallerine yol açabiliyor.
FABRİKA AYARLARINA DÖNMEK HER ZAMAN YETERLİ OLMAYABİLİR
Bilişim Uzmanı Osman Demircan, ikinci el telefon satın alındığında cihazın tamamen temizlendiğinin varsayılmaması gerektiğini belirtti. Kullanıcıların SIM kart, e-posta hesabı veya kişisel veri aktarımı yapmadan önce cihazı mutlaka fabrika ayarlarına döndürmesini tavsiye eden Demircan, bu işlemin her durumda yüzde 100 koruma sağlamayabileceğini vurguladı.
Özellikle yazılımına müdahale edilmiş, bootloader kilidi açılmış veya üretici dışı yazılım (ROM) yüklenmiş Android cihazlarda, basit bir fabrika ayarlarına dönme işleminin işletim sistemi katmanına sızmış zararlı kodları temizleyemeyebileceği ifade edildi.
Ayrıca temizlik işleminin ardından yapılan eski yedeklemelerin geri yüklenmesiyle, daha önce silinen şüpheli uygulamaların yeniden cihaza dahil olabileceği uyarısı yapıldı.
BU BELİRTİLER VARSA DİKKAT!
Satın alınan cihazda zararlı veya takip amaçlı bir yazılım bulunup bulunmadığını anlamak için bazı belirtilere dikkat edilmesi gerekiyor.
Uzmanlara göre; kullanıcı bilgisi dışında telefonun aşırı ısınması, bataryanın aniden tükenmesi ve mobil veri kullanımında belirgin artışlar yaşanması şüphe oluşturabilecek durumlar arasında bulunuyor.
Bunun yanı sıra cihaz sahibinin yüklemediği veya silmesine izin vermeyen uygulamaların bulunması, tanınmayan uygulamalara cihaz yöneticisi, erişilebilirlik, SMS okuma, kamera veya mikrofon gibi yüksek seviyeli yetkilerin verilmiş olması da risk işareti olarak değerlendiriliyor.
Bilinmeyen VPN profilleri, kendiliğinden açılan reklam sayfaları ve rehberdeki kişilere kullanıcının bilgisi dışında mesaj gönderilmesi de dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor.
Android kullanıcılarının ise dışarıdan yüklenen uygulamaları da tarayabilen Play Protect sistemini aktif tutmaları ve uygulama bazlı veri ile pil tüketim grafiklerini düzenli olarak kontrol etmeleri öneriliyor.
HEDEFTE BANKA HESAPLARI DA VAR
Uzmanlar, kötü amaçlı yazılımların yalnızca kişisel yaşamı izlemekle sınırlı kalmadığını, finansal varlıkların da hedef alındığını belirtiyor.
Bankacılık odaklı zararlı yazılımlar; ekrana sahte giriş pencereleri yerleştirerek veya tek kullanımlık SMS onay kodlarını ele geçirerek banka hesaplarının boşaltılmasına, kredi kartı bilgilerinin çalınmasına ve dijital kimlik hırsızlığına yol açabiliyor.