Et, peynir, balık, sos ve atıştırmalık gibi birçok üründe isli tat ve koku elde etmek amacıyla kullanılan bazı tütsü aroma vericileri için Türkiye’de kademeli yasak süreci başladı. Sağlık gerekçesiyle alınan karar kapsamında, ürün gruplarına göre farklı geçiş tarihleri uygulanacak.
GENOTOKSİSİTE ENDİŞESİ ETKİLİ OLDU
Kararın alınmasında Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) tütsü aroma vericilerine ilişkin bilimsel değerlendirmeleri etkili oldu. Yapılan değerlendirmelerde, bazı tütsü aroma vericilerinin hücrelerin genetik materyali olan DNA’ya zarar verme potansiyeline ilişkin endişelerin tamamen ortadan kaldırılamadığı belirtildi.
Bu değerlendirmelerin ardından Avrupa Komisyonu, SF-001 ile SF-010 arasındaki 10 birincil tütsü aroma vericisini izin verilen ürünler listesinden çıkardı.
TÜRKİYE’DE GEÇİŞ TAKVİMİ BELİRLENDİ
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü de Avrupa Birliği uygulamalarını referans alarak Türkiye’de uygulanacak geçiş sürelerini belirledi.
Yeni düzenleme kapsamında tütsü aroma vericilerinin kullanımına ilişkin yasaklar ürün gruplarına göre kademeli olarak uygulanacak.
ET, PEYNİR VE BALIK ÜRÜNLERİNDE SÜRE DAHA UZUN
Et ve et ürünleri, peynir ve peynir ürünleri ile işlenmiş balık ve su ürünlerinde kullanılan tütsü aroma vericileri ve preparatlarının ithalatı ile piyasaya arzına 1 Haziran 2028 tarihine kadar izin verilecek.
Bu gruptaki ürünlerin üretimi, ithalatı ve piyasaya arzı için ise son tarih 1 Ağustos 2028 olarak belirlendi.
DİĞER ÜRÜNLERDE YASAK DAHA ERKEN BAŞLAYACAK
Diğer gıda kategorilerinde ise süreç daha erken tamamlanacak. Bu ürünlerde ithalat ve piyasaya arz 1 Ekim 2026’da, işletmeler arası satış ise 1 Aralık 2026’da sona erecek.
Üretim, ithalat ve piyasaya arz faaliyetlerine ise 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren izin verilmeyecek.
RAF ÖMRÜ DOLANA KADAR SATIŞA DEVAM EDİLEBİLECEK
Yasak tarihleri gelmeden önce piyasaya sürülen ürünler, raf ömürleri boyunca satışta kalabilecek. Bu nedenle bazı ürünlerin belirlenen tarihlerden sonra da market raflarında görülmesi mümkün olacak.
Yetkililer ayrıca geleneksel tütsüleme yöntemi ile tütsü aroma vericisi kullanımının birbirinden farklı olduğuna dikkat çekiyor. Tüketicilerin "isli", "füme" ve "barbekü" gibi ifadelerin yanı sıra ürünlerin içindekiler bölümünü kontrol etmesi ve "tütsü aroma vericisi" ifadesine dikkat etmesi önem taşıyor.